Can thiệp BOJ thất bại: Carry trade yen quay lại, bài học cho thị trường crypto
Ngày 14/8, đồng yen lại lao dốc bất chấp đợt can thiệp kỷ lục 53 tỷ USD từ Nhật Bản. USD/JPY chạm 159.43, chỉ cách mốc 160 vài bước chân. Các quỹ phòng hộ đang tận dụng từng nhịp hồi của yen để mở lại vị thế short. Một vòng lặp đã hình thành: 'can thiệp đẩy yen lên – trader bán khống ở đỉnh'. Đây là bài toán quen thuộc với bất kỳ ai từng theo dõi thị trường ngoại hối. Nhưng với tôi, với tư cách một biên tập viên crypto đã quan sát thị trường 11 năm, câu chuyện này còn mang một lớp ý nghĩa sâu hơn: nó phơi bày cách mà các định chế tài chính truyền thống vận hành dưới áp lực của kỳ vọng và tâm lý đám đông. — Root: Thách thức giới tính và chiến thuật. Thách thức ở đây là sự bất lực của BOJ trước dòng chảy carry trade, chiến thuật là cách các trader tận dụng sự can thiệp để có giá bán tốt hơn. Trong crypto, ta thấy điều tương tự mỗi khi có FUD lớn: những tay chơi thông minh mua vào khi giá giảm mạnh, bán ra khi tin tức tích cực xuất hiện.
Bối cảnh lịch sử của vấn đề này khá rõ ràng. Từ đầu năm 2024, chênh lệch lãi suất giữa Nhật và Mỹ đã tạo ra một vùng hấp dẫn cho carry trade: vay yen lãi suất thấp, đầu tư vào USD hoặc các tài sản có lợi suất cao hơn như cổ phiếu công nghệ, trái phiếu chính phủ Mỹ, và cả crypto. Tháng 7, BOJ và Fed phối hợp can thiệp, đẩy USD/JPY từ 162 xuống 157 chỉ trong vài ngày. Nhưng chưa đầy hai tuần, đồng yen đã quay lại gần mức cũ. Điều này không chỉ cho thấy sức mạnh của thị trường tự do, mà còn phản ánh một thực tế: các trader không tin vào sự bền vững của can thiệp. Họ nhìn vào lãi suất Nhật vẫn ở 0.25% so với Fed 5.5%, và đặt cược rằng BOJ sẽ không thể tăng lãi suất đủ nhanh để thu hẹp khoảng cách. Trong thế giới crypto, tôi từng thấy kịch bản tương tự với stablecoin: khi USDC mất peg vào tháng 3/2023, Circle đã bơm hàng tỷ USD để hỗ trợ, nhưng thị trường vẫn nghi ngờ cho đến khi có thông tin rõ ràng về dự trữ.
Phân tích kỹ thuật cho thấy một cấu trúc rất thú vị. Dữ liệu từ CFTC chỉ ra rằng vị thế short yen của các quỹ phòng hộ đã giảm một nửa so với đầu tháng 8, nhưng đang tăng trở lại. Điều này có nghĩa là các trader đã chốt lời khi yen tăng nhờ can thiệp, và bây giờ họ đang xây dựng lại vị thế với giá tốt hơn. Một số nhà phân tích tin rằng USD/JPY có thể kiểm tra lại mức 162 nếu đồng USD và lợi suất trái phiếu Mỹ không giảm mạnh. Tôi nhìn nhận điều này từ góc nhìn của một người đã từng quản lý danh mục đầu tư crypto trong bear market 2022. Khi thị trường đi ngang, những người chơi có kinh nghiệm thường tận dụng các đợt biến động nhỏ để xây dựng vị thế. Giống như lúc này, carry trade yen không chết, nó chỉ đang chờ cơ hội mới. — Root: Thách thức giới tính và chiến thuật. Lần này, chiến thuật là tận dụng sự can thiệp của chính phủ để có điểm vào tốt hơn, thách thức là niềm tin vào khả năng kiểm soát thị trường của BOJ. Trong crypto, tôi đã thấy các nhà đầu tư tổ chức làm điều tương tự với Bitcoin ETF: họ mua khi giá giảm do tin tức tiêu cực, bán khi có dòng vốn vào mạnh.
Góc nhìn phản trực giác ở đây là: can thiệp của BOJ thực sự có lợi cho carry trade. Thoạt nghe có vẻ vô lý, nhưng hãy nhìn vào dữ liệu. Đợt can thiệp cuối tháng 7 đã tạo ra một đỉnh ngắn hạn cho yen, và các trader đã bán khống ngay tại đó. Nếu không có can thiệp, yen có thể đã yếu hơn nhiều, và các trader sẽ không có cơ hội bán ở giá cao. Điều này giống như cách mà các sự kiện như hội nghị共识 (consensus) trong crypto thường tạo ra đỉnh cục bộ cho các altcoin: tin tức tốt được dùng để phân phối. Tôi đã chứng kiến điều này nhiều lần trong sự nghiệp của mình, từ ICO năm 2017 đến DeFi Summer 2020. Mỗi khi có một sự kiện lớn được kỳ vọng sẽ thay đổi thị trường, những người thông minh thường bán ra. — Root: Thách thức giới tính và chiến thuật. Thách thức là vượt qua tâm lý đám đông, chiến thuật là bán khi mọi người mua.
Điều này dẫn đến một bài học quan trọng cho thị trường crypto. Hiện tại, các nhà giao dịch đang đặt cược rằng BOJ sẽ tăng lãi suất 25 điểm cơ bản vào tháng 9 hoặc 10. Nhưng ngay cả khi điều đó xảy ra, lãi suất Nhật vẫn thấp hơn Mỹ gần 5 điểm phần trăm. Carry trade vẫn có lợi nhuận, và dòng vốn từ yen sẽ tiếp tục chảy vào các tài sản rủi ro, bao gồm Bitcoin và Ethereum. Trong quá khứ, khi USD/JPY tăng từ 110 lên 150 trong năm 2022-2023, tôi thấy có sự tương quan tích cực giữa sự suy yếu của yen và dòng vốn vào crypto. Lý do rất đơn giản: các nhà đầu tư Nhật Bản và các quỹ sử dụng yen làm funding currency sẽ tìm kiếm lợi suất cao hơn ở những nơi khác. Crypto, với tính biến động cao, là một điểm đến hấp dẫn.
Takeaway của tôi là: thị trường đang ở giai đoạn tích lũy, và những ai hiểu được cơ chế carry trade sẽ có lợi thế. BOJ có thể can thiệp bao nhiêu lần tùy thích, nhưng chừng nào chênh lệch lãi suất còn lớn, dòng chảy yen sẽ tiếp tục. Đối với nhà đầu tư crypto, đây là thời điểm để quan sát các tín hiệu kỹ thuật từ cặp USD/JPY và lợi suất trái phiếu Mỹ, thay vì chạy theo tin tức ngắn hạn. Tôi đã học được điều này từ năm 2017, khi tôi mua Filecoin ICO với 200 USD và nhận ra rằng câu chuyện (narrative) mới là thứ quyết định giá trị, không phải sự kiện đơn lẻ. Carry trade yen là một câu chuyện đang viết lại chính nó, và những ai đọc được nó sẽ sống sót qua mọi chu kỳ.