Tuần trước, tôi nhìn vào màn hình terminal, thấy một điều lạ. Base chain, layer-2 của Coinbase, đang tràn ngập memecoin. Hàng trăm token rác được tạo ra mỗi giờ, TVL tăng vọt, nhưng số lượng người dùng thực sự tương tác với các ứng dụng DeFi có ý nghĩa thì lại giảm. Giống như một bữa tiệc nơi ai cũng mang rác đến, nhưng không ai dọn.
Ký ức năm 2017 ùa về. Tôi nhớ mình đã dành 6 tháng đào bới giữa biển ICO rác, chỉ tìm được 3 viên ngọc thật. Hồi đó, tôi đã viết trong một bài phân tích: 'Trong biển ICO rác, tôi đào được viên ngọc thật.' Giờ đây, lịch sử lặp lại, nhưng trên một sân khấu khác: Base chain.
Hãy nhìn vào dữ liệu on-chain. Trong 7 ngày qua, hơn 40% thanh khoản của các pool memecoin trên Base đã biến mất. Các 'farmer' rút tiền, để lại những token chết. Điều này không phải là mới. Năm 2020, trong DeFi Summer, tôi đã chứng kiến YFI từ $500 lên $90,000 rồi đổ sập. Cảm giác euphoria và hoảng loạn khiến tôi kiệt sức. Nhưng lần này, có một điểm khác biệt: Coinbase đang đứng sau Base. Họ có động lực để dọn dẹp.
Vấn đề cốt lõi không phải là memecoin, mà là chi phí chứng minh của ZK Rollup.
Tôi đã dành nhiều tháng nghiên cứu về Zero-Knowledge proofs. Chi phí để tạo ra một bằng chứng ZK trên layer-2 là rất cao, đặc biệt khi phải xử lý hàng ngàn giao dịch rác. Các operator của Base đang chảy máu tiền. Trừ khi gas phí trên Ethereum quay trở lại mức bull market, mô hình này sẽ không bền vững. Tôi đã từng cảnh báo về điều này trong một bài viết trên CoinDesk: 'Chi phí chứng minh của ZK Rollup cao một cách absurd.'
Nhưng câu chuyện sâu xa hơn là về tâm lý thị trường. Mọi người đang chạy theo memecoin trên Base vì họ sợ bỏ lỡ. Họ nghĩ rằng đây là 'cơ hội cuối cùng' để kiếm tiền nhanh trước khi thị trường tăng trưởng trở lại. Đây chính là cạm bẫy tâm lý mà tôi đã viết trong chuyên mục 'Hành trình yield farming'. Khi mọi người đều lao vào một thứ gì đó, đó là lúc bạn nên cảnh giác.
Tôi nhìn vào các đồ thị on-chain. Tôi thấy rằng, khác với năm 2017, các dự án thực sự có giá trị trên Base vẫn đang âm thầm phát triển. Ví dụ, các giao thức lending như Seamless Protocol, hay các DEX như Aerodrome, đang có volume giao dịch ổn định. Nhưng chúng bị chìm trong biển memecoin. Đây là cơ hội cho những người có tầm nhìn dài hạn.
Quan điểm phản trực giác của tôi: Cơn sốt memecoin trên Base thực chất là một cuộc thanh lọc. Nó giúp loại bỏ những nhà đầu cơ ngắn hạn, để lại một nền tảng vững chắc hơn.
Hãy nhìn vào NFT. Năm 2021, tôi đã từ chối bán CryptoPunks dù lời 10x, vì tin vào ý nghĩa văn hóa. Kết quả? Sau bear market 2022, giá trị giảm 90%. Tôi đã sai khi lý tưởng hóa quá mức. Nhưng bài học đó dạy tôi rằng: thị trường luôn có lý của nó. Cơn sốt memecoin trên Base cũng vậy. Nó không phải là điều xấu hoàn toàn. Nó đang tạo ra một lớp người dùng mới, những người sau đó sẽ khám phá ra các ứng dụng thực sự.
Vậy, đâu là câu chuyện tiếp theo? Tôi tin rằng, sau khi cơn sốt memecoin lắng xuống, Base sẽ trở thành một trong những layer-2 quan trọng nhất. Lý do? Coinbase có nguồn lực và động lực để biến nó thành hiện thực. Nhưng trước mắt, hãy chờ đợi sự điều chỉnh. Thị trường đang tích lũy. Và như tôi đã nói, đi ngang là để xếp hàng.
Tôi sẽ không mua memecoin. Tôi sẽ tiếp tục theo dõi dữ liệu on-chain, phân tích whitepaper, và tìm kiếm những dự án có giá trị thực sự. Giống như cách tôi đã làm với Celestia trong bear market 2022. Bởi vì, cuối cùng, công nghệ thực sự là nơi nghỉ ngơi cho tâm hồn.
Liệu cơn sốt memecoin trên Base có phải là một dấu hiệu của sự kết thúc? Hay nó chỉ là khởi đầu cho một chu kỳ mới? Câu trả lời nằm ở dữ liệu on-chain. Và tôi sẽ tiếp tục đọc nó.