Tối qua, lúc 9 giờ Melbourne, tôi đang lướt qua biểu đồ Dune Analytics thì một tín hiệu bất thường xuất hiện. Token của giao thức layer-2 mà tôi theo dõi suốt ba tháng qua bất ngờ tăng 14% trong vòng 45 phút sau giờ giao dịch. Không có tin tức gì đáng chú ý, chỉ có một dòng tweet từ người sáng lập: 'Ngày mai, 8 giờ sáng UTC, tôi sẽ có một cuộc trò chuyện quan trọng về tương lai của giao thức.' Tôi đã thấy kịch bản này trước đây. Năm 2020, Andre Cronje làm điều tương tự trước khi ra mắt Yearn Finance, và tôi đã kiếm được 300% lợi nhuận. Nhưng lần này, tôi cảm thấy một mùi quen thuộc hơn: mùi của bẫy thanh khoản.
Bối cảnh hiện tại không giống DeFi Summer. Chúng ta đang ở giữa mùa giảm, với thanh khoản toàn cầu bị thắt chặt bởi lãi suất cao và dòng vốn VC crypto giảm 60%. Trong môi trường này, mọi tín hiệu tích cực đều có thể là một nỗ lực tuyệt vọng để thu hút sự chú ý. Giao thức này đã mất 40% TVL trong sáu tháng qua, một phần do sự phân mảnh giữa các rollup. Nhưng tôi luôn cho rằng phân mảnh thanh khoản thực ra là một câu chuyện do VC tạo ra để bán sản phẩm mới—bản thân nó không phải vấn đề kỹ thuật thực sự. Vấn đề thực sự là các giao thức không có giá trị sử dụng bền vững, và họ cần một cú hích để kéo người dùng quay lại.
Tôi bắt đầu phân tích dữ liệu on-chain của giao thức này trong 24 giờ qua. Số lượng địa chỉ hoạt động hàng ngày giảm 12%. Phí giao dịch trung bình giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 3. Nhưng có một điều kỳ lạ: một địa chỉ ví mới tạo, được tài trợ từ một sàn giao dịch tập trung lớn, đã mua 500.000 token chỉ 10 phút trước khi giá bắt đầu tăng. Đây có thể là một nhà đầu tư tổ chức thông minh, hoặc kẻ trong cuộc. Dựa trên kinh nghiệm 25 năm quan sát ngành, tôi đặt cược vào giả thuyết thứ hai. Động thái này giống hệt những gì tôi thấy trong cơn sốt Bancor năm 2017, khi các nhà tạo lập thị trường nội bộ kích hoạt đợt tăng giá trước thông báo lớn.
Nhưng góc nhìn phản trực giác của tôi là không nên đuổi theo đà tăng này. Nhiều người sẽ nhìn vào biểu đồ và thấy một đáy đang hình thành, với hỗ trợ kỹ thuật vững chắc. Họ sẽ gọi đó là 'cơ hội mua vào không thể bỏ qua'. Tôi thấy một bẫy thanh khoản điển hình. Trong thị trường giảm, các giao thức thường sử dụng các cuộc gọi cộng đồng như một công cụ tạo sóng ngắn hạn để cho phép những người nắm giữ lớn thoát hàng ở mức giá tốt hơn. Tôi đã từng rơi vào bẫy tương tự với NFT CryptoPunks năm 2021—sự hào hứng khiến tôi mất tập trung vào phân tích thanh khoản vĩ mô. Hãy nhìn vào dữ liệu blob trên Ethereum: sau bản nâng cấp Dencun, chi phí cho các rollup đã giảm mạnh, nhưng tôi dự đoán dữ liệu blob sẽ bão hòa trong vòng hai năm tới, khiến phí gas của mọi rollup tăng gấp đôi. Các giao thức layer-2 đang chạy đua để thu hút TVL trước khi điều đó xảy ra, và họ sẽ làm mọi cách—kể cả tạo ra những đợt tăng giá giả tạo.
Vậy câu hỏi đặt ra là: Bạn đang đầu cơ vào thông tin, hay bạn đang đầu tư vào giá trị thực? Khi cuộc gọi cộng đồng kết thúc và token quay trở lại mức trước đợt tăng, bạn có sẵn sàng nắm giữ không? Nếu câu trả lời là không, thì đó không phải là đầu tư—đó là đánh bạc. Và trong mùa giảm, chỉ có sự sống sót mới quan trọng.